Sinopsis, senaryonun hikâyesini baştan sona, sonu da dahil olmak üzere düzyazıyla anlatan özettir. Logline merak uyandırır, sinopsis o merakı karşılar ve hikâyenin gerçekten işlediğini gösterir. Aşağıda kısa ve uzun sinopsisin farkını, hangisinin ne zaman istendiğini ve nasıl yazılacağını adım adım anlatıyoruz.
Sinopsis nedir, logline'dan farkı ne?
Logline tek cümlede bir soru sorar: Bu kahraman hedefine ulaşabilecek mi? Sinopsis ise bu soruya cevap verir. Okur sinopsisi bitirdiğinde hikâyenin nasıl başladığını, nasıl derinleştiğini ve nasıl bittiğini bilir.
Sinopsisin iki okuru vardır. Birincisi sensin: Taslağa geçmeden önce hikâyenin baştan sona ayakta durup durmadığını görmeni sağlar. İkincisi yapımcı, fon değerlendiricisi ya da seçicidir: Senaryonun tamamını okumaya zaman ayırıp ayırmayacağına çoğu zaman sinopsise bakarak karar verir.
Kısa sinopsis ve uzun sinopsis arasındaki fark nedir?
Kısa sinopsis genellikle bir ya da iki paragraf, yarım sayfa civarıdır. Ana karakteri, kışkırtıcı olayı, temel çatışmayı, büyük dönüm noktasını ve sonu verir. Yan hikâyelere, ayrıntılı sahnelere girmez. Başvuru formlarında, proje dosyalarının ilk sayfalarında ve kısa sunumlarda istenen budur.
Uzun sinopsis bir ila üç sayfa arasında değişir. Perde yapısını izler, önemli yan karakterleri ve yan hikâyeleri de içerir, ana dönüm noktalarını tek tek gösterir. Fonlar ve yapım şirketleri projeyi daha ayrıntılı değerlendirmek istediğinde uzun sinopsis talep eder.
Bir kurum hangi uzunluğu istediğini belirtiyorsa her zaman ona uy. Belirtmiyorsa önce kısa sinopsisi gönder; ilgi görürse uzun hâli zaten istenecektir.
Sinopsiste sonu yazmalı mısın?
Evet. Bu, yeni yazarların en sık yaptığı hatadır. Sinopsis bir arka kapak yazısı değildir; "Bakalım Elif babasını affedebilecek mi?" diye bitirmek okuru meraklandırmaz, tersine yazarın sonu bilmediğini düşündürür. Değerlendirici hikâyenin bütününü görmek ister, çünkü bir hikâyenin değeri büyük ölçüde nasıl bittiğine bağlıdır.
Sinopsis nasıl yazılır? Adım adım
- Logline'dan başla. Sinopsisin ilk cümlesi kahramanı ve onun dünyasını kısaca tanıtmalı.
- Kışkırtıcı olayı belirle. Kahramanın düzenini bozan olayı açıkça yaz.
- Hedefi ve engeli göster. Kahraman ne yapmaya karar veriyor, karşısına ne çıkıyor?
- Orta bölümün dönüm noktasını yaz. Hikâyenin ortasında işlerin yön değiştirdiği, kahramanın yeni bir şey öğrendiği ya da büyük bir kayıp yaşadığı anı ekle.
- En büyük krizi ve yüzleşmeyi anlat. Kahramanın her şeyi kaybetmeye en yakın olduğu anı ve ardından gelen son hamleyi yaz.
- Sonu ve değişimi ver. Kahraman neyi kazandı, neyi kaybetti, nasıl biri oldu?
Her adımda kahramanın bir karar verdiğinden emin ol. Sinopsis olayların listesi değil, kararların zinciridir.
Örnek kısa sinopsis
Aşağıdaki örnek, yarım sayfalık bir kısa sinopsisin nasıl göründüğünü gösteriyor.
Babasıyla on yıldır konuşmayan hemşire Elif, kız kardeşinin düğününe yetişmek için arabası bozulan babasını yol boyunca yanına almak zorunda kalır. Sekiz saatlik yolun ilk yarısı soğuk bir sessizlik içinde geçer; Elif yalnızca düğüne zamanında varmayı düşünür. Gece yarısı ıssız bir yolda araba arızalanınca ikisi küçük bir köy pansiyonunda sabahı beklemek zorunda kalır. Burada Elif, annesinin ölümünden sonra babasının ailesini terk etmediğini, aksine annesinin isteğiyle yıllarca hastaneye gidip geldiğini öğrenir. Bildiği hikâye yerle bir olur, ama öfkesi kolayca dinmez. Sabah düğüne giden yolda baba kalp krizi geçirir. Elif onu en yakın hastaneye yetiştirir ve hemşire olarak ilk kez kendi babasının başında bekler. Düğüne yetişemez; ama kardeşi düğünün ardından hastaneye geldiğinde Elif'i babasının elini tutarken bulur.
Bu örnekte kahraman, olay, orta bölümdeki gerçeğin ortaya çıkışı, kriz ve son açıkça görünüyor. Yan karakterler yalnızca hikâyeye etki ettikleri kadar yer alıyor.
Uzun sinopsiste neler eklenir?
Uzun sinopsis aynı iskeleti korur ama her bölümü genişletir:
- Birinci perdede kahramanın günlük hayatı ve onu hikâyeye hazırlayan çelişki ayrıntılandırılır.
- İkinci perdede yan hikâyeler, örneğin pansiyon sahibinin kendi oğluyla küslüğü, ana hikâyeye ayna tutacak biçimde anlatılır.
- Dönüm noktalarının her biri ayrı paragrafta yer alır.
- Üçüncü perdede yüzleşme ve sonrası daha geniş ele alınır.
Uzun sinopsiste bile diyalog yazılmaz, sahne sahne ilerlenmez. Sahne sahne ilerleyen ve atmosferi de taşıyan metin tretmandır; sinopsis bundan daha yoğundur.
Sinopsis yazarken sık yapılan hatalar
- Geçmiş zaman kullanmak: Sinopsis, senaryo gibi şimdiki zamanda yazılır.
- Tema ve yorum eklemek: "Bu film, aile bağlarının ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor" gibi cümleler okura bir şey anlatmaz; bırak hikâye konuşsun.
- Her karakteri anlatmak: Hikâyeyi değiştirmeyen karakterler sinopsiste yer almaz.
- Kamera dili: "Yakın planda Elif'in gözleri dolar" gibi teknik ifadeler sinopsise ait değildir.
- Duyguyu söyleyip göstermemek: "Elif çok üzülür" yerine üzüntünün yol açtığı kararı yaz.
Kendin dene: Logline'dan sinopsise
Daha önce yazdığın bir logline'ı al ve şu altı soruyu birer cümleyle yanıtla:
- Hikâyenin başında kahramanın hayatı nasıl?
- Onu harekete geçiren olay ne?
- Ne yapmaya karar veriyor?
- Ortada hangi gerçek ya da kayıp her şeyi değiştiriyor?
- En karanlık anında ne oluyor?
- Hikâye nasıl bitiyor ve kahraman nasıl değişiyor?
Bu altı cümleyi bağlaçlarla birleştirip akıcı bir paragrafa çevir. Bu, kısa sinopsisinin ilk hâlidir. Dördüncü ya da beşinci soruda zorlanıyorsan, hikâyenin ortası henüz kurulmamış demektir; taslağa geçmeden önce orayı düşünmen gerekir. Fikirden sinopsise uzanan bu aşamayı Fikirden Hikâyeye Atölyesi içinde birebir çalışıyoruz.
Sinopsis kontrol listesi
- Şimdiki zamanda yazılmış.
- Kahraman ve dünyası ilk cümlelerde tanıtılmış.
- Kışkırtıcı olay, hedef ve engel açık.
- Ortadaki dönüm noktası belli.
- Kriz ve son yazılmış.
- Kahramanın değişimi görülüyor.
- Gereksiz yan karakter yok.
- İstenen uzunluğa uyulmuş.
Sinopsisin hazırsa onu bir proje dosyasının parçası olarak düşünmeye başlayabilirsin. Logline, sinopsis ve karakter tanıtımlarını sunuma hazır hâle getirmek istersen Proje Dosyası ve Sunum Atölyesi bu aşamaya odaklanır.